- Część 1
- Sprawdzono 12.11.2026
Dlaczego gra się tnie? Jak sprawdzić FPS i znaleźć przyczynę
Niski FPS to objaw, a nie przyczyna. Ta sama gra może się ciąć z powodu słabej karty graficznej, zajętej pamięci, wolnego dysku albo przegrzanego laptopa – i za każdym razem pomaga coś innego. Zanim zmienisz jakiekolwiek ustawienie, zmierz FPS i sprawdź, który podzespół jest wąskim gardłem.
FPS, czyli ile obrazów na sekundę
FPS (ang. frames per second) to liczba klatek, które komputer rysuje w ciągu sekundy. Im więcej, tym płynniej. Dla większości gier przyjmuje się proste progi:
- poniżej 30 kl./s – gra wyraźnie się tnie, sterowanie robi się „gumowe”,
- 30–40 kl./s – do zaakceptowania w spokojnych grach przygodowych i strategiach,
- 60 kl./s – płynny obraz na typowym monitorze 60 Hz,
- ponad 60 kl./s – ma sens w strzelankach i grach sieciowych, jeśli masz monitor 120 lub 144 Hz.
Liczy się nie tylko średnia. Gra, która pokazuje 60 kl./s, a co kilka sekund na moment zamiera, męczy bardziej niż stabilne 45 kl./s. Takie przycięcia nazywa się stutteringiem i często mają inną przyczynę niż ogólnie niski FPS.
Jak sprawdzić FPS w grze?
Zanim cokolwiek zmienisz, zmierz, ile klatek masz teraz. Dzięki temu będziesz wiedzieć, która zmiana naprawdę pomogła.
- Pasek gry Xbox w Windows. Wciśnij Win + G i otwórz widżet Wydajność. Pokazuje obciążenie procesora, karty graficznej, pamięci RAM i licznik FPS. Widżet można przypiąć, aby był widoczny podczas gry.
- Steam. W ustawieniach klienta, w sekcji W grze, włączysz licznik klatek lub monitor wydajności widoczny w rogu ekranu.
- Programy producentów kart. NVIDIA App i AMD Software: Adrenalin Edition mają własne nakładki z FPS, temperaturą i obciążeniem karty.
- Licznik w samej grze. Wiele gier ma go w ustawieniach grafiki albo wbudowany test wydajności (benchmark).
Mierz zawsze w tym samym miejscu
Wybierz jeden fragment gry, na przykład ten sam plac w mieście albo początek tej samej misji, i porównuj wyniki właśnie tam. FPS w pustym korytarzu i podczas bitwy może różnić się nawet dwukrotnie.
Co hamuje twój komputer? Znajdź wąskie gardło
Gra potrzebuje jednocześnie procesora, karty graficznej, pamięci RAM i dysku. Najsłabszy element ogranicza całą resztę – to właśnie wąskie gardło. Najłatwiej je znaleźć, patrząc na obciążenie podzespołów w trakcie gry (widżet Wydajność albo Menedżer zadań, karta Wydajność).
| Co widzisz podczas gry | Co to zwykle oznacza | Co pomaga najbardziej |
|---|---|---|
| Karta graficzna (GPU) pracuje na 95–100% | Ograniczeniem jest grafika | Niższa rozdzielczość, skalowanie FSR/DLSS/XeSS, słabsze cienie i efekty |
| GPU ma dużo luzu, a procesor lub jeden z jego rdzeni jest „pod sufitem” | Ograniczeniem jest procesor | Mniejsza odległość rysowania, mniej postaci i fizyki, zamknięcie programów w tle |
| Pamięć RAM zajęta w ponad 90% | Brakuje pamięci, Windows dociąga dane z dysku | Zamknięcie przeglądarki i innych programów, w dłuższej perspektywie więcej RAM-u |
| Dysk obciążony w 100% i częste przycięcia | Wolny dysk HDD lub prawie pełny dysk | Przeniesienie gry na SSD, zwolnienie miejsca |
| FPS spada po kilkunastu minutach gry | Przegrzewanie i zbijanie taktowania | Czyszczenie z kurzu, lepsza wentylacja, w laptopie podkładka i zasilacz |
Prosty test: obniż w grze rozdzielczość albo włącz skalowanie obrazu. Jeśli FPS wyraźnie wzrośnie, ograniczała cię karta graficzna. Jeśli prawie się nie zmieni, problem leży po stronie procesora, pamięci albo dysku.
Sprawdź, co masz w komputerze
Porównaj swój sprzęt z wymaganiami gry podanymi na stronie sklepu. Wszystkie potrzebne informacje znajdziesz w Windows:
- Otwórz Menedżer zadań (Ctrl + Shift + Esc) i przejdź do karty Wydajność. Zobaczysz tam model procesora, ilość RAM-u, karty graficzne i dyski (z oznaczeniem SSD lub HDD).
- Jeśli na liście są dwie karty graficzne, zwykle oznacza to laptopa z grafiką zintegrowaną i dedykowaną. Gra powinna działać na tej mocniejszej – więcej o tym w części o laptopach.
- Dokładniejsze dane, na przykład tryb pracy pamięci, pokaże bezpłatny program CPU-Z.
Wymagania minimalne to nie „płynnie”
Sprzęt na poziomie wymagań minimalnych zwykle oznacza niskie ustawienia, niską rozdzielczość i około 30 kl./s. Jeśli twój komputer jest poniżej minimum, ustawienia z tego poradnika mogą pomóc, ale nie zrobią z niego nowego sprzętu.
Jak zwiększyć FPS – plan działania
- Zmierz FPS i znajdź wąskie gardło. Ta część.
- Uporządkuj Windows. Sterowniki, tryb gry, plan zasilania i programy w tle.
- Dobierz ustawienia graficzne. Najpierw opcje, które kosztują najwięcej, a wyglądają najmniej.
- Na laptopie sprawdź kartę i zasilanie. Tu kryje się najwięcej „darmowych” klatek.
- Rozważ tanie ulepszenia. RAM w trybie dwukanałowym, SSD i czyszczenie z kurzu.
Zmieniaj jedną rzecz naraz i po każdej zmianie wracaj do tego samego miejsca testowego. Kolejny krok: ustawienia Windows, które naprawdę pomagają w grach.
Źródła i data sprawdzenia
- Xbox Support: widżet Wydajność w pasku gry
- Microsoft: wskazówki dotyczące wydajności komputera z Windows
- CPUID: program CPU-Z
Poradnik przygotowany z pomocą AI; nazwy opcji sprawdzono 12.11.2026 dla Windows 11. W Windows 10 część ustawień ma inne położenie. Zgłoś zmianę lub błąd.